(Buenos
Aires, 15 Αυγούστου 1926. Ο Ρενάτο Τσεζαρίνι είναι
18 ετών.)
(Κεφάλαιο
20)
(Προσπάθεια
πρόχειρης μετάφρασης)
από: Vorabbericht
in Sachen der Zona Cesarini. Folio 2024
(…) Και μετά επικρατεί σιωπή, και την ακούω να μουρμουρίζει
απαλά στον εαυτό της. Και τότε το αναγνωρίζω, είναι ένα από τα
τραγούδια που μου τραγουδούσε για να κοιμηθώ, την κούνια μου,
με τις πάνες φορεμένες. Κατόπιν, αποκοιμιόταν τότε τακτικά
μπροστά μου, καθισμένη στο σκαμπό της. Η μέρα είχε κρατήσει
πολύ, και η δουλειά ήταν πολλή. Και
μάλλον ήμουν ήδη περισσότερο νυχτοπούλι τότε. Ακόμα θυμάμαι
μια-δυο στίχους από το τραγούδι, δολάρια δεν θέλω, dollária
den thélo.
Μη με στέλνεισ μάνα στη αμερική
Γιατί θα παντρευτώ και πρέπει να
μείνω εκεί
Δολάρια δε θέλω, πώσ να σου το πω
Καλιά ελιά, ψωμί, κρεμμύδι κι αυτόνε
π’αγαπώ
Όπως
είχε πει τότε, το είχε φέρει μαζί της εδώ, το τραγούδι, σε
αυτό το Μπουένος Άιρες, από την Καλισπέρα της (στην πιο νότια
Ιταλία). Και το τραγούδι μιλάει για μια νεαρή γυναίκα που
πρόκειται να σταλεί πέρα από τη Μεγάλη Θάλασσα, επειδή
συμπατριώτες της στην Αμερική την έχουν διαλέξει για νύφη, και
εκείνη δεν ξέρει πού βρίσκεται αυτή η Αμερική. Και αυτοί
με τη σειρά τους δεν ξέρουν ποια είναι, και όμως πρόκειται για
μια συμφωνία. Η ίδια θα προτιμούσε να μείνει εκεί όπου
βρίσκεται, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι θα τρώει μόνο φαγητό
για να χορτάσει.
Το τραγουδούσαμε, ναι, φίλε, δηλαδή όχι εσύ, εμείς στη δική
μας Calispera, και μετά, όπως βλέπεις, όλα πήγαν διαφορετικά,
και σε κάποιο σημείο δεν υπήρχαν πια κρεμμύδια.
Λοιπόν, γυναίκα, λέει αυτός, ο πατέρας, το βλέπεις καλά, εσύ
και το τραγούδι σου, έχω ήδη βαρεθεί που κάποιοι γκάουτσο εδώ
θέλουν να μου πάρουν τη ναπολιτάνικη προφορά μου, και τώρα
έρχεσαι εσύ, γυναίκα, με αυτή την ελληνική προφορά, και
αυτός εκεί, ο γιος σου, ακόμα διστάζει να διαλέξει νύφη … Τι
πρόβλημα έχεις; Ας μου πει κάποιος τώρα ότι είμαι ανυπόμονος.
Λοιπόν, τι θέλεις να κάνεις, κριτζατούρα μια, παιδί μου;
Missione fidanzamento
(Buenos Aires, 15 agosto 1926. Renato
Cesarini ha 18 anni.)
(Capitolo
20, pagine 105–108)
Traduzione
di Stefano Zangrando
da: Zona
Cesarini. Dossier preliminare. Alphabeta, 2025
(…) E poi per un poco c’è silenzio, la sento canticchiare a
bassa voce, per conto suo. E poi la riconosco, è una delle
canzoni che mi cantava per farmi addormire nella mia culla di
fasce, che poi era lei che sempre si addormiva davanti a me
sullo sgabello, i giorni erano lunghi, il lavoro tanto e io
già allora ero un tipo parecchio notturno, un verso o due
ancora li riconosco, δολάρια δεν θέλω, dollária den thélo.
Μη με στέλνεισ μάνα στη αμερική
Γιατί θα παντρευτώ και πρέπει
να μείνω εκεί
Δολάρια δε θέλω, πώσ να σου το
πω
Καλιά ελιά, ψωμί, κρεμμύδι κι
αυτόνε π’αγαπώ
L’aveva
presa su, raccontava allora, dalla sua Calispera (nell’Italia
più meridionale), e parla di una ragazza che dev’essere
mandata per mare, perché certi suoi compaesani nelle Meriche
l’hanno scelta come moglie, e lei non sa dov’è, questa Merica,
e loro non sanno chi è lei, e comunque è un commercio. Meglio
che resta dov’è, anche se con del cibo povero.
La cantavamo, sì, màsculo, cioè non tu, noi nella nostra
Calispera, e poi, come vedi, tutto è andato diversamente, e a
un certo punto niente più cipolle. Insomma, fémmena, dice lui,
lo vedi bene, tu e il tuo canto, ne ho già abbastanza che
certi gauchos qui vogliono togliermi il mio napoletano, e tu
adesso te ne vieni con questo greco, e quello lì che fa il
difficile per una fidanzata, ma che ti prende?, e ora devo
anche sentirmi dire che sono impaziente. Allora, che vuoi
fare, creatura mia?
Verlobungsauftrag
(Buenos Aires, 15. August 1926. Renato
Cesarini ist 18 Jahre alt.)
(Kapitel
20, Seite 82 –84)
aus: Vorabbericht
in Sachen der Zona Cesarini. Folio, 2024
(…) Und dann ist erst mal Schweigen, und ich hör sie summen,
leise vor sich hin. Und dann erkenne ich es, es ist eines der
Lieder, die sie mir zum Einschlafen gesungen, in meine
Windelnliege hinein, dabei ist sie dann regelmäßig vor mir
eingeschlafen da auf dem Schemel, der Tag lang, die Arbeit
viel, und ich war wohl damals schon eher ein Nachtmensch, eine
Zeile, zwei erkenn ich noch, δολάρια δεν θέλω, dollária den
thélo.
Μη με στέλνεισ μάνα στη αμερική
Γιατί θα παντρευτώ και πρέπει να μείνω
εκεί
Δολάρια δε θέλω, πώσ να σου το πω
Καλιά ελιά, ψωμί, κρεμμύδι κι αυτόνε
π’αγαπώ
Hat sie
sich, erzählte sie damals, mitgebracht nach hier, aus ihrem
Calispera (im südlichsten Italien), und es gehe darin um eine
junge Frau, die übers Wasser geschickt werden soll, weil
Landsleute in den Meriche sie sich ausgesucht haben zur Braut,
und sie weiß nicht, wo dieses Merica, und die wissen nicht,
wer sie, und trotzdem ist es ein Handel. Lieber bleibe sie, wo
sie ist, und wenn es bei kargem Essen sein soll.
Das haben wir gesungen, ja, Mann, also nicht du, wir in
unserem Calispera, und dann ist, wie man sehen kann, alles
anders gekommen, gab ja irgendwann nicht einmal Zwiebeln mehr.
Na also, Frau, sagt er, da kannst du sehen, mit deinem
Gesinge, reicht mir schon, daß ein paar von den Gauchos hier
mir mein Napuletane nehmen wollen, und dann kommst du mit
deinem Grecano, und der da ziert sich wegen einer Braut, was
ist denn nicht richtig mit dir, soll mir einer noch sagen, ich
wär ungeduldig. Also was ist, crijatura mia?
(…)
(id est : der versuch einer
roh-uebersetzung ins neugriechische eines teiles eines
kapitels eines romanes. damit ein teiltext nachhause kehrt.)
(δηλαδή: η προσπάθεια μιας πρόχειρης μετάφρασης ενός
αποσπάσματος από ένα κεφάλαιο ενός μυθιστορήματος στα Νέα
Ελληνικά. Για να μπορέσει ένα μέρος του κειμένου να
επιστρέψει στην πατρίδα του.)
